AI is in razend tempo het werk van de overheid binnengekomen. Het probleem is niet dat ambtenaren AI gebruiken. Het probleem is dat veel organisaties niet weten hoe.
Het gebruik van generatieve AI door Nederlandse overheidsorganisaties is in korte tijd sterk gestegen, volgens berichtgeving met ongeveer een vertienvoudiging in een jaar. Tegelijk heeft naar schatting ruim de helft van de gemeenten geen scherp zicht op hoe ambtenaren tools als ChatGPT inzetten.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten waarschuwt voor significante risico's bij het gebruik van ChatGPT met persoonsgegevens. Vooral bij de gratis versie kunnen ingevoerde gegevens als trainingsdata worden gebruikt en elders weer opduiken.
Waarom zicht alleen niet genoeg is
Sommige gemeenten reageren door alles dicht te zetten. Maar de tools zijn te handig en te toegankelijk om volledig te verbieden. Bovendien geldt er een grens die los staat van handigheid: de AVG beperkt volledig geautomatiseerde besluiten over burgers (artikel 22), met enkele uitzonderingen. AI mag het werk ondersteunen, maar niet ongecontroleerd beslissen.
De duurzame oplossing is dat medewerkers zelf weten waar de grens ligt. Dan hoeft u niet alles te blokkeren of te monitoren, omdat mensen de juiste keuze maken op het moment dat het ertoe doet.
Wat uw gemeente kan doen
- Breng in kaart welke AI tools al worden gebruikt en waarvoor.
- Bied een veilig alternatief met afspraken over gegevensverwerking.
- Maak medewerkers AI geletterd, zodat zicht en gedrag samen verbeteren.
Bronnen: berichtgeving over AI gebruik bij de Nederlandse overheid (2025/2026), waaronder Techzine en Binnenlands Bestuur. De genoemde cijfers zijn indicatief. Dit artikel is een algemene toelichting en geen juridisch advies.
Van geen zicht naar grip
Geef uw medewerkers de kennis om veilig met AI te werken. Vraag vrijblijvend een offerte aan.
Offerte aanvragen