AI geletterdheid voor organisatiesinfo@geletterdheidai.com
← Terug naar home
Praktijk3 min lezen

Datalekken door AI voorkomen

Een datalek door AI ontstaat zelden door kwade wil. Het ontstaat door onwetendheid. Hier leest u hoe u het risico als gemeente verkleint.

Het probleem groeit

De Autoriteit Persoonsgegevens waarschuwt dat medewerkers steeds vaker persoonsgegevens invoeren in AI chatbots zonder zich de gevolgen te realiseren, en dat dit tot datalekken leidt. Het gebeurt op eigen initiatief, uit gemak, en valt vaak pas later op.

De les uit Eindhoven

Wat er gebeurde

Bij de gemeente Eindhoven bleek uit een steekproef dat medewerkers in een maand tijd grote hoeveelheden documenten met persoonsgegevens naar openbare AI tools hadden gestuurd, waaronder jeugdzorgdossiers, interne verslagen en cv's, vooral uit het sociaal domein. De gemeente meldde het datalek bij de Autoriteit Persoonsgegevens en blokkeerde daarna alle toegang tot openbare AI.

De belangrijkste les: het ging om gewone medewerkers die hun werk sneller wilden doen. Beleid op papier had dit risico niet weggenomen. Bewustwording op de werkvloer had het aanzienlijk kunnen verkleinen.

Bronnen: Binnenlands Bestuur en Omroep Brabant (2025/2026).

Vijf maatregelen die echt werken

  1. Maak duidelijke, simpele afspraken over wat wel en niet mag.
  2. Train uw medewerkers. Bewustwording is een belangrijke maatregel, juist omdat veel risico's op de werkvloer ontstaan.
  3. Bied veilige alternatieven aan, zodat medewerkers niet uit gemak naar openbare tools grijpen.
  4. Leg vast wie waarvoor verantwoordelijk is.
  5. Zorg dat iedereen weet wat te doen bij een incident.

Wat te doen bij een vermoedelijk datalek

Drie stappen

  • Meld het zo snel mogelijk intern bij uw functionaris gegevensbescherming.
  • Een datalek moet doorgaans binnen 72 uur bij de Autoriteit Persoonsgegevens worden gemeld.
  • Documenteer wat er is gebeurd en welke gegevens het betrof.

Voorkom dat dit uw gemeente overkomt

Bewustwording is de maatregel die het verschil maakt. Vraag een offerte aan.

Offerte aanvragen