AI geletterdheid is het hebben van genoeg kennis en besef om kunstmatige intelligentie verantwoord, veilig en met oog voor de risico's te gebruiken, passend bij je functie. Het gaat niet om technisch kunnen programmeren, maar om begrijpen wat AI wel en niet betrouwbaar doet, en weten wanneer je voorzichtig moet zijn.
De korte definitie
Iemand die AI geletterd is, snapt op hoofdlijnen hoe AI systemen zoals chatbots werken, kent de risico's (zoals fouten, vooringenomenheid en het lekken van gegevens) en weet hoe je AI in het eigen werk wel en niet mag inzetten. Het is dus een combinatie van kennis, bewustzijn en oordeelsvermogen.
Waar komt de term vandaan?
De term is bekend geworden door de EU AI Act. Artikel 4 van die verordening verplicht organisaties die AI gebruiken om te zorgen voor een toereikend niveau van AI geletterdheid bij hun personeel. Daardoor is AI geletterdheid van een vaag begrip veranderd in een concrete wettelijke verplichting, ook voor gemeenten. Lees ook: is AI geletterdheid verplicht voor gemeenten?
Wat houdt het concreet in voor een gemeente?
Voor een gemeente betekent AI geletterdheid dat medewerkers op elk niveau begrijpen wat veilig is en wat niet. Denk aan:
- Weten dat je geen persoonsgegevens of dossiers in een openbare chatbot zet.
- Begrijpen dat een AI antwoord fouten kan bevatten en dus altijd gecontroleerd moet worden.
- Herkennen wanneer een AI toepassing als hoog risico geldt, bijvoorbeeld bij besluiten over inwoners.
- Weten welke veilige, goedgekeurde AI omgevingen de gemeente wel toestaat.
Het niveau hoort bij de functie. Een baliemedewerker heeft andere kennis nodig dan een beleidsadviseur die AI inzet bij besluitvorming.
Waarom is het belangrijk?
Gemeenten werken met gevoelige gegevens van inwoners, terwijl medewerkers steeds vaker AI gebruiken, soms zonder dat de organisatie het weet. Eén onwetende medewerker kan al genoeg zijn om een serieus risico te laten ontstaan. AI geletterdheid is daarmee de eerste en goedkoopste maatregel tegen fouten en datalekken. Bekijk ook wat wel en niet mag met persoonsgegevens.
Hoe word je AI geletterd?
AI geletterdheid bereik je met gerichte bewustwording en training, afgestemd op het werk van de medewerker. Voor gemeenten is een korte, praktische e-learning vaak de beste vorm: laagdrempelig, herkenbaar en aantoonbaar. Onze cursus met certificaat is daar precies op gericht.
Bronnen: Europese Commissie (AI Act) en EUR-Lex (Verordening 2024/1689). Dit artikel is een algemene toelichting en geen juridisch advies.
Maak uw team AI geletterd
Een praktische e-learning voor uw medewerkers, met certificaat en beheerdersdashboard. Vraag vrijblijvend een offerte aan.
Offerte aanvragen