AI geletterdheid voor organisatiesinfo@geletterdheidai.com
← Terug naar Actueel
Wetgeving3 min lezen · juni 2026

AI Act-boetes: hoe hoog zijn ze en voor wie?

De EU AI Act kent boetes in categorieën. De zwaarste, voor verboden AI praktijken, kunnen oplopen tot 35 miljoen euro of 7 procent van de wereldwijde jaaromzet. Voor andere overtredingen gelden lagere maxima. Voor gemeenten is naast de boete vooral het verscherpte toezicht en de reputatieschade een reëel risico.

De boetecategorieën in het kort

Tot 35 miljoen euro of 7% van de jaaromzet
Voor het gebruik van verboden AI praktijken, zoals social scoring door de overheid. De zwaarste categorie.
Tot 15 miljoen euro of 3% van de jaaromzet
Voor het niet naleven van de verplichtingen rond hoog risico AI en andere kernverplichtingen.
Tot 7,5 miljoen euro of 1% van de jaaromzet
Voor het verstrekken van onjuiste of misleidende informatie aan toezichthouders. In deze lagere categorie valt ook het tekortschieten in de geletterdheidsplicht.

De wet houdt rekening met de omvang van de organisatie. Voor het midden- en kleinbedrijf gelden vaak de lagere bedragen binnen elke categorie.

Geldt dit ook voor gemeenten?

Ja. Overheden vallen onder de AI Act als gebruiker (deployer) van AI systemen. Bovendien kunnen voor overheidsinstanties die verboden AI inzetten aparte, bestuurlijke sancties gelden. Een gemeente is dus geen uitzondering.

De geletterdheidsplicht valt onder een lagere boetecategorie, maar is wel het fundament. Zonder geletterde medewerkers ontstaan juist de overtredingen die wel zwaar worden bestraft.

Voor gemeenten telt iets anders zwaarder dan de boete

Voor een gemeente is de kans op de hoogste boetes klein, maar dat betekent niet dat er geen risico is. De grootste schade zit zelden in het boetebedrag, maar in een datalek met gegevens van kwetsbare inwoners en het verlies van vertrouwen dat daarop volgt. Eén verkeerd ingevoerd dossier in een openbare AI tool kan al een meldplichtig datalek zijn. Lees ook: datalekken door AI helpen voorkomen.

De goedkoopste verzekering: geletterde medewerkers

De meeste overtredingen ontstaan niet door kwade wil, maar door onwetendheid. Daarom is AI geletterdheid de eerste en goedkoopste maatregel om het risico te verkleinen, en sinds 2025 bovendien wettelijk verplicht.

Bronnen: Europese Commissie (AI Act) en EUR-Lex (Verordening 2024/1689). Dit artikel is een algemene toelichting en geen juridisch advies.

Verklein het risico, aantoonbaar

Maak uw medewerkers AI geletterd met een praktische e-learning, met certificaat en beheerdersdashboard.

Offerte aanvragen