AI geletterdheid voor organisatiesinfo@geletterdheidai.com
Veelgestelde vragen

Vragen over AI geletterdheid

Helder antwoord op de vragen die gemeenten, bedrijven en onderwijsinstellingen het vaakst stellen, meestal vanuit HR, de directie of de functionaris gegevensbescherming.

De verplichting

Is AI geletterdheid verplicht voor mijn organisatie?
Ja. Sinds 2 februari 2025 verplicht artikel 4 van de EU AI Act elke organisatie die AI ontwikkelt of gebruikt om maatregelen te nemen die de AI geletterdheid van medewerkers ondersteunen. Dat geldt voor gemeenten en andere overheden net zo goed als voor bedrijven en onderwijsinstellingen, en de wet kent daarbij geen ondergrens in omvang.
Geldt dit ook als wij alleen ChatGPT of Copilot gebruiken?
Ja. Artikel 4 gaat over het gebruiken van AI systemen, niet over het bouwen ervan. Wie een taalmodel inzet voor werk is in de termen van de wet een gebruiksverantwoordelijke, en dan geldt de plicht. Juist bij dit soort tools zit het risico in wat medewerkers erin zetten.
Voor wie binnen onze organisatie geldt het?
Voor iedereen die met AI werkt of ermee te maken krijgt, op een niveau dat past bij zijn functie. Een medewerker die dagelijks dossiers verwerkt heeft andere kennis nodig dan iemand die af en toe een tekst laat herschrijven. In de praktijk is het een brede groep, want één medewerker die de grens niet kent volstaat voor een datalek.
Wij zijn een klein bedrijf. Geldt het dan ook?
Ja. Artikel 4 kent geen drempel voor personeelsomvang of omzet. Voor een klein team is de invulling wel eenvoudiger: minder mensen, korter traject, hetzelfde bewijs.
Wie houdt hier toezicht op, en wat gebeurt er als we niets doen?
In Nederland is de Autoriteit Persoonsgegevens aangewezen als markttoezichthouder voor de AI Act, en per sector kunnen daarnaast andere toezichthouders bevoegd zijn. Aan artikel 4 zelf koppelt de AI Act geen eigen boetebedrag. Het weegt wel mee zodra er iets misgaat: bij een klacht of een datalek wordt gekeken wat u heeft gedaan om het te voorkomen. Zie ook hoe hoog de boetes onder de AI Act zijn.
Is een certificaat verplicht onder de AI Act?
Nee. De wet schrijft geen verplicht certificaat voor. Artikel 4 is een inspanningsverplichting: u moet kunnen aantonen welke maatregelen u heeft genomen. Interne vastlegging van gevolgde trainingen mag ook. Ons certificaat is een praktische, overzichtelijke manier om die inspanning te onderbouwen.
Hoe tonen wij AI geletterdheid aan?
Door vast te leggen wie welke training heeft gevolgd en wanneer. Het beheerdersdashboard en de certificaten leggen dat vast, en u exporteert het overzicht met één klik als u het ergens moet overleggen.
Is anderhalf uur voldoende voor artikel 4?
De AI Act schrijft geen vast aantal uren voor; het gaat om begrip dat past bij wat een medewerker met AI doet. Onze cursus geeft een stevige, brede basis, en u legt de gevolgde training vast als onderbouwing. Werkt iemand met hoog risico AI, dan is aanvullende, functiegerichte instructie verstandig.

Wat mag wel en niet

Mogen onze medewerkers ChatGPT gebruiken?
Voor algemene, niet-herleidbare teksten kan dat. Zet echter nooit persoonsgegevens of vertrouwelijke dossiers in gratis of niet-goedgekeurde publieke AI tools. Of het nu gaat om een dossier van een inwoner, het cv van een sollicitant of het leerlingvolgsysteem: gebruik daarvoor alleen door uw eigen organisatie goedgekeurde, afgeschermde AI omgevingen met passende contractuele en technische waarborgen.
Wat is het verschil tussen gratis ChatGPT, Copilot en een veilige AI omgeving?
Gratis en consumentenversies bieden meestal geen verwerkersovereenkomst en kunnen ingevoerde gegevens gebruiken om modellen te trainen. Zakelijke, door uw organisatie goedgekeurde omgevingen met een verwerkersovereenkomst en data binnen de EU zijn een stuk veiliger. De cursus leert medewerkers dit verschil herkennen.
Mag ik een cv of een dossier in een AI tool plakken?
In een publieke tool zonder verwerkersovereenkomst: nee. Zodra er persoonsgegevens in staan verlaten die uw organisatie, en daar bent u onder de AVG verantwoordelijk voor. In een afgeschermde omgeving met een verwerkersovereenkomst en opslag binnen de EU kan het wel, mits u een grondslag heeft en niet meer gegevens deelt dan nodig. Lees verder bij wat wel en niet mag met persoonsgegevens.
Wat is hoog risico AI, en gebruiken wij dat?
Hoog risico zijn toepassingen die de rechten, kansen of rechtspositie van mensen raken. Denk aan systemen die meebeslissen over een uitkering of een zorgvoorziening, die sollicitanten voorselecteren, die het functioneren van medewerkers beoordelen of die personen identificeren. Twijfelt u, stel dan de vraag of de uitkomst gevolgen heeft voor een concreet persoon. Zie de AI Act uitgelegd.
Mogen we AI inzetten bij werving en selectie?
Ja, maar AI die kandidaten selecteert of rangschikt geldt als hoog risico. Daar horen menselijk toezicht, een beoordeling vooraf en transparantie richting kandidaten bij. Dat een recruiter de eindkeuze maakt, maakt het systeem zelf niet laag risico. Meer hierover in AI bij werving en selectie.
Moeten we onze klanten of inwoners vertellen dat we AI gebruiken?
Bij een chatbot of andere directe interactie moet de ander weten dat hij met AI te maken heeft, zonder dat hij daarnaar hoeft te vragen. Heeft AI meebeslist over iemands zaak, dan moet u kunnen uitleggen welk systeem is gebruikt en hoe de uitkomst is gewogen. Bij volledig geautomatiseerde besluiten met juridische gevolgen geldt bovendien artikel 22 van de AVG.
Hebben we een verwerkersovereenkomst nodig voor AI tools?
Zodra er persoonsgegevens door een externe AI tool worden verwerkt: ja. Dat volgt uit de AVG en staat los van de AI Act. Zonder zo'n overeenkomst weet u niet wat er met de ingevoerde gegevens gebeurt en heeft u er ook geen afspraken over.

De cursus

Hoe lang duurt de cursus?
Ongeveer anderhalf uur, verdeeld over drie modules met een eindtoets. Iedereen volgt hem in eigen tempo en in de browser, dus het hoeft niet in één keer.
Kan ik hem eerst bekijken?
Ja. De gratis proefles duurt ongeveer tien minuten en u hoeft er niets voor achter te laten. Daarna weet u hoe het leest en of het bij uw mensen past.
Is de inhoud afgestemd op onze sector?
Ja. Er zijn versies voor gemeenten en overheid, voor bedrijven en recruitment, en voor onderwijs. De opbouw is hetzelfde, de voorbeelden verschillen: een gemeentemedewerker krijgt de Wmo aanvraag, een recruiter het cv, een school het leerlingdossier.
Wat kost de cursus?
99 euro per medewerker, exclusief btw. Voor grotere organisaties stellen we een staffel of organisatielicentie samen. Vraag vrijblijvend een offerte op maat aan.
Hoe krijgen onze medewerkers toegang?
Het aanspreekpunt bij uw organisatie nodigt medewerkers uit met hun e-mailadres. Iedereen maakt een eigen account aan en volgt de cursus online, in eigen tempo. De cursus kent een gemeentelijke en een zakelijke editie; welke iemand krijgt, hangt af van de organisatie waaronder het account valt.
Wat gebeurt er als iemand zakt voor de eindtoets?
Dan kan hij het opnieuw proberen, zo vaak als nodig. De toets trekt per poging andere vragen uit een vragenbank, dus antwoorden onthouden helpt niet. Slagen kan vanaf 70 procent. Haalt iemand het certificaat en gaat een latere poging slechter, dan blijft het behaalde certificaat gewoon staan.
Hoe lang blijft de toegang geldig?
Een jaar vanaf het moment dat iemand voor het eerst inlogt. In die periode kan hij de modules zo vaak teruglezen als hij wil, bijvoorbeeld om iets op te zoeken.
Zien wij wie de cursus heeft afgerond?
Ja. U wijst intern een beheerder aan die in het dashboard per medewerker ziet hoever hij is en of het certificaat is behaald. Dat overzicht exporteert u met één klik, bijvoorbeeld als bijlage bij uw eigen dossier.

Privacy en techniek

Waar worden de gegevens opgeslagen?
De voortgangsgegevens staan in een beveiligde database binnen de EU, in Ierland. U bepaalt zelf wie als beheerder toegang heeft tot het overzicht van uw medewerkers.
Sluiten jullie een verwerkersovereenkomst met ons?
Ja, die is standaard beschikbaar. Bij cursusaccounts bent u de verwerkingsverantwoordelijke voor de gegevens van uw medewerkers en verwerken wij die in uw opdracht. Wat we precies vastleggen staat in onze privacy- en cookieverklaring.
Welke gegevens leggen jullie van een deelnemer vast?
Naam, als die wordt ingevuld, het e-mailadres van het cursusaccount en de voortgang: welke modules zijn afgerond, de scores en de datum van het certificaat. Niet meer dan nodig is om de cursus te laten werken en het resultaat te kunnen aantonen.
Moet onze ICT iets installeren?
Nee. De cursus draait in de browser, er is niets te installeren en er zijn geen rechten op een werkplek voor nodig. Een e-mailadres en een internetverbinding volstaan.

Staat uw vraag er niet bij?

Stel uw vraag of vraag direct een offerte op maat aan voor uw organisatie.

Offerte aanvragen